เลนส์ตาเทียม มีกี่ชนิด มีข้อดี-ข้อเสียอะไรบ้าง เลือกอย่างไรให้เหมาะสม

ในปัจจุบันการเลือกเลนส์ตาเทียมไม่ได้มีเพียงแบบเดียว แต่ละชนิดถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาที่แตกต่างกันไป โดยจักษุแพทย์ที่โรงพยาบาลไทยจักษุ พระราม 3 จะประเมินจากสภาพตาและกิจกรรมของผู้ป่วยเป็นหลัก ซึ่งแบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ดังนี้

เลนส์ตาเทียมโฟกัสระยะเดียว (Monofocal IOLs)

เลนส์ชนิดนี้ถูกออกแบบมาเพื่อเน้นความคมชัดในระยะใดระยะหนึ่งเป็นหลัก ส่วนใหญ่มักเลือกให้มองชัดในระยะไกล เพื่อความสะดวกในการขับรถหรือดูโทรทัศน์ เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่เน้นกิจกรรมกลางแจ้งหรือต้องการความคมชัดสูงสุดของภาพในสภาวะแสงต่าง ๆ

• ข้อดี: ให้ภาพที่คมชัดสูงมากในระยะที่เลือก มีปัญหาเรื่องแสงกระจายหรือวงรอบแสง (Halos) น้อยกว่าเลนส์ชนิดอื่น 
• ข้อเสีย: ผู้ป่วยจำเป็นต้องพึ่งพาแว่นสายตาสำหรับการทำกิจกรรมในระยะอื่น เช่น ต้องใส่แว่นอ่านหนังสือหรือดูหน้าจอคอมพิวเตอร์

เลนส์ตาเทียมโฟกัสหลายระยะ (Multifocal IOLs)

เลนส์ตาเทียมชนิดนี้มีความซับซ้อนมากขึ้น โดยมีการออกแบบพื้นผิวเลนส์ให้มีจุดโฟกัสหลายจุด ช่วยให้ผู้ป่วยมองเห็นได้ชัดเจนทั้งระยะใกล้ กลาง และไกล โดยเลนส์กลุ่มนี้ยังแบ่งย่อยออกเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่

• เลนส์แก้วตาเทียมโฟกัสสองระยะ (Bifocal IOL): เน้นการมองเห็นที่ชัดเจนในระยะไกลและระยะใกล้ (สำหรับการอ่านหนังสือ)
• เลนส์แก้วตาเทียมโฟกัสสามระยะ (Trifocal IOL): เพิ่มจุดโฟกัสในระยะกลางเข้ามา เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องใช้คอมพิวเตอร์หรือดูหน้าปัดรถยนต์
• เลนส์แก้วตาเทียมโฟกัสยืดยาว (Extended depth of focus; EDOF): เน้นการเชื่อมต่อของภาพในแต่ละระยะให้ต่อเนื่องลื่นไหล ลดรอยต่อของภาพ

เลนส์ตาเทียมสำหรับสายตาเอียง (Toric IOLs)

เลนส์ชนิดนี้ถูกผลิตขึ้นมาเป็นพิเศษเพื่อแก้ไขภาวะสายตาเอียงที่เกิดจากความโค้งของกระจกตาไม่เท่ากัน เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีค่าสายตาเอียงเดิมอยู่แล้วและต้องการให้ภาพหลังผ่าตัดมีความคมชัดสูงสุดโดยไม่ต้องใส่แว่นแก้ไขสายตาเอียงซ้ำซ้อน

• ข้อดี: แก้ไขทั้งต้อกระจกและสายตาเอียงได้พร้อมกัน ช่วยให้ภาพมีความชัดเจนและลดอาการภาพซ้อนหรือพร่ามัวจากค่าเอียง
• ข้อเสีย: การวางตำแหน่งเลนส์ต้องมีความแม่นยำสูงมากโดยจักษุแพทย์ และราคาจะสูงกว่าเลนส์ระยะเดียวทั่วไป