เบาหวานขึ้นตา อาการเป็นอย่างไร ทำให้ตาบอดได้จริงไหม?

โรคเบาหวานไม่ได้ส่งผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดเพียงอย่างเดียว แต่ยังสามารถกระทบต่อดวงตาและการมองเห็นได้ โดยเฉพาะภาวะเบาหวานขึ้นตา (Diabetic Retinopathy) หนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยสูญเสียการมองเห็นโดยไม่รู้ตัว หลายคนไม่รู้ว่ากำลังเผชิญกับอาการเบาหวานขึ้นตาทำให้ได้รับการรักษาช้าเกินไป

บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจว่า เบาหวานขึ้นตา อาการเป็นยังไง และมีวิธีป้องกันหรือรักษาเบาหวานขึ้นตาอย่างไร เพื่อเป็นแนวทางที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็นได้

Key Takeaways

เบาหวานขึ้นตาเป็นภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานที่ทำให้หลอดเลือดบริเวณจอประสาทตาเสื่อมลง และอาจส่งผลต่อการมองเห็นในระยะยาว
เบาหวานขึ้นตา อาการในระยะแรกอาจไม่แสดงอาการชัดเจน ผู้ป่วยจำนวนมากจึงไม่ทราบว่ามีความผิดปกติของดวงตาเกี่ยวกับภาวะนี้ ทำให้พลาดการรักษาที่ทันท่วงที
การตรวจเบาหวานขึ้นตาอย่างสม่ำเสมอโดยจักษุแพทย์ จะช่วยตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
หากได้รับการวินิจฉัยและดูแลรักษาอย่างเหมาะสม สามารถช่วยชะลอความรุนแรงของ เบาหวานขึ้นตา และลดความเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็นได้

โรคเบาหวานขึ้นตา คืออะไร

โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่เกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน ทำให้หลอดเลือดทั่วร่างกายเกิดความเสียหาย รวมถึงหลอดเลือดขนาดเล็กบริเวณดวงตา หรือที่เรียกว่าเบาหวานขึ้นตา

ภาวะเบาหวานขึ้นตา หรือ Diabetic Retinopathy เกิดจากความผิดปกติของหลอดเลือดที่เลี้ยงจอประสาทตา (Retina) ส่งผลให้การมองเห็นลดลง เบาหวานขึ้นตา อาการเช่น ตามัวหรือมองเห็นภาพผิดปกติได้ ในบางรายอาจมีภาวะแทรกซ้อนที่ทำให้โครงสร้างจอประสาทตาเสื่อมลง การตรวจตาเบาหวานกับจักษุแพทย์จึงเป็นวิธีสำคัญในการตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

ทำความรู้จัก Macular Degeneration คืออะไร ภาวะจอประสาทตาเสื่อมในผู้สูงอายุที่จำเป็นต้องรีบรักษาก่อนสาย : จอประสาทตาเสื่อมในผู้สูงอายุ (Macular Degeneration) คืออะไร?

โรคเบาหวานขึ้นตา มีกี่ระยะ

ภาวะเบาหวานขึ้นตา สามารถแบ่งความรุนแรงของโรคออกเป็น 2 ระยะตามความผิดปกติของหลอดเลือดบริเวณจอประสาทตา ซึ่งในแต่ละระยะจะแสดงอาการเบาหวานขึ้นตาที่แตกต่างกัน ดังนี้

เบาหวานขึ้นตาระยะเริ่มต้น (Nonproliferative Diabetic Retinopathy: NPDR) เป็นระยะที่ผนังหลอดเลือดฝอยบริเวณจอประสาทตาเริ่มอ่อนแอ ทำให้หลอดเลือดเกิดการโป่งพองและอาจมีเลือดหรือของเหลวรั่วซึมออกมา ส่งผลให้จอประสาทตาบวม ในบางกรณีหากเกิดบริเวณจุดรับภาพ อาจทำให้เกิดภาวะจุดรับภาพ ซึ่งมีผลต่อความคมชัดของการมองเห็น นอกจากนี้ หากหลอดเลือดเกิดการอุดตันอาจทำให้จอประสาทตาหรือจุดภาพชัดขาดเลือด (Macular Ischemia) และเพิ่มความเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็น

เบาหวานขึ้นตาระยะรุนแรง (Proliferative Diabetic Retinopathy: PDR) ระยะที่หลอดเลือดบริเวณจอประสาทตาเกิดการอุดตันมากขึ้นจนเกิดภาวะขาดเลือด ส่งผลให้ร่างกายสร้างหลอดเลือดใหม่ขึ้นมาทดแทน แต่หลอดเลือดที่เกิดใหม่มักมีโครงสร้างไม่แข็งแรงและแตกได้ง่าย อาจทำให้เกิดเลือดออกในวุ้นตา (Vitreous Hemorrhage) หรือเกิดพังผืดดึงรั้งจนทำให้จอประสาทตาลอก (Retinal Detachment) ในบางรายหลอดเลือดใหม่อาจรบกวนการไหลเวียนของน้ำภายในลูกตา ทำให้ความดันตาสูงและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต้อหินชนิดหลอดเลือดงอกใหม่ (Neovascular Glaucoma) ได้

ทำความรู้จักกับโรคต้อเนื้อ (Pterygium) คืออะไร พร้อมสาเหตุ วิธีสังเกตอาหาร และแนวทางรักษา : ต้อเนื้อ (Pterygium) คืออะไร?

โรคเบาหวานขึ้นตา อาการเป็นอย่างไร

เบาหวานขึ้นตา อาการจะสร้างความเสียหายของหลอดเลือดบริเวณจอประสาทตาอย่างช้า ๆ ทำให้การมองเห็นค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไป โดยสามารถสังเกตอาการแต่ละระยะได้ดังนี้

ตามัวหรือมองเห็นไม่ชัดเจน
เห็นจุดดำในจอตา
จอประสาทตาบวม
มีเลือดออกในน้ำวุ้นตา
การมองเห็นผิดปกติ บางส่วนอาจเป็นภาพบิดเบี้ยว
การมองเห็นลดลง มองเห็นเส้นคล้ายหยากไย่สีดำ
สูญเสียการมองเห็นในระยะรุนแรง
ทำความรู้จักต้อกระจก (Cartaract) คืออะไร อาการเป็นอย่างไร พร้อมแนะนำแนวทางการรักษา : ต้อกระจก (Cartaract) คืออะไร?

โรคเบาหวานขึ้นตา เกิดจากอะไร

เบาหวานขึ้นตา เกิดจากน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน ร่วมกับปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงของ สาเหตุเบาหวานขึ้นตา ได้แก่ ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง นอกจากนี้พฤติกรรมบางอย่าง เช่น การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ภาวะตั้งครรภ์ในผู้ป่วยเบาหวาน และโรคไตเรื้อรัง หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจทำให้จอประสาทตาเกิดความเสียหายและส่งผลต่อการมองเห็นได้

ทำความเข้าใจ การผ่าตัดต้อกระจกมีกี่วิธี มีขั้นตอนและค่าใช้จ่ายโดยประมาณเท่าไหร่ : ผ่าตัดต่อกระจก

วินิจฉัยอาการโรคเบาหวานขึ้นตา

ผู้ป่วยเบาหวานควรเข้ารับการตรวจตาเป็นประจำ เพื่อให้จักษุแพทย์สามารถตรวจพบโรคได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและวางแผนสำหรับวิธีรักษาเบาหวานขึ้นตาได้อย่างเหมาะสม โดยกระบวนการตรวจวินิจฉัยมักประกอบด้วย

การตรวจตาและขยายม่านตา เพื่อตรวจดูจอประสาทตาและหลอดเลือดภายในลูกตาได้อย่างละเอียด
หลังการตรวจผู้ป่วยอาจมีอาการตามัวหรือไวต่อแสงชั่วคราวประมาณ 4–6 ชั่วโมง จึงควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ และควรมีผู้ติดตามกลับบ้าน
แม้ไม่มีอาการผิดปกติของการมองเห็นก็ควรตรวจติดตามอย่างต่อเนื่องอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
หากพบความผิดปกติของจอประสาทตา แพทย์จะพิจารณาความรุนแรงของโรค และนัดตรวจติดตามหรือรักษาเบาหวานขึ้นตาด้วยวิธีที่เหมาะสมกับระยะของโรค
ทำความเข้าใจวิธีผ่าตัดต้อหินมีกี่แบบราคาโดยประมาณเท่าไหร่ : ผ่าตัดต้อหินราคาเท่าไหร่?

รักษาโรคเบาหวานขึ้นตาได้อย่างไร

แนวทางการรักษา แพทย์จะพิจารณาตามระยะของโรคและความรุนแรงของความผิดปกติที่จอประสาทตา โดยแต่ละระยะจะมีแนวทางดูแลและวิธีรักษาเบาหวานขึ้นตาที่แตกต่างกัน ดังนี้

การดูแลในระยะเริ่มต้นของโรค: ระยะที่ยังไม่พบการเกิดหลอดเลือดใหม่และมองเห็นปกติ แพทย์ยังไม่จำเป็นต้องรักษาทันที แต่จะเน้นการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดรวมถึงควบคุมปัจจัยเสี่ยงอื่น เช่น ความดันโลหิตสูงและไขมันในเลือดสูง การตรวจติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอ
การรักษาด้วยเลเซอร์: เพื่อควบคุมการรั่วซึมของหลอดเลือด ลดภาวะจอประสาทตาขาดเลือด และรักษาหลอดเลือดที่ผิดปกติ การรักษาด้วยเลเซอร์ไม่ได้ช่วยรักษาการมองเห็น แต่จะช่วยชะลอการดำเนินของโรคและป้องกันไม่ให้การมองเห็นแย่ลง
การฉีดยาเข้าวุ้นตา: ฉีดยาในกลุ่ม Anti-VEGF (Anti-Vascular Endothelial Growth Factor) เข้าสู่วุ้นตา เพื่อยับยั้งการเกิดหลอดเลือดใหม่และลดการบวมของจุดภาพชัด ซึ่งอาจช่วยให้การมองเห็นคงที่หรือดีขึ้นได้ ในบางรายอาจพิจารณาใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์เป็นทางเลือกเพิ่มเติม
การผ่าตัดวุ้นตา: กรณีที่มีเลือดออกในวุ้นตาปริมาณมาก หรือมีพังผืดดึงรั้งจอประสาทตา จนเสี่ยงต่อภาวะจอประสาทตาหลุดลอกหรือฉีกขาด การผ่าตัดช่วยนำเลือดและพังผืดออกจากวุ้นตา เพื่อลดความเสียหายของจอประสาทตาและป้องกันการสูญเสียการมองเห็นถาวร

แนวทางการป้องกันโรคเบาหวานขึ้นตาไม่ให้เกิดซ้ำ

การป้องกันภาวะเบาหวานขึ้นตา ควรเริ่มจากการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม พร้อมดูแลความดันโลหิตและไขมันในเลือดอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยควรตรวจตากับจักษุแพทย์อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อเฝ้าระวังอาการเบาหวานขึ้นตาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น รวมถึงการปรับพฤติกรรมสุขภาพ เช่น หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ ลดการดื่มแอลกอฮอล์ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคซ้ำและดูแลการมองเห็นในระยะยาว

เบาหวานขึ้นตาป้องกันได้ ด้วยการดูแลระดับน้ำตาลในเลือด

เบาหวานขึ้นตา เป็นภาวะที่มีความเสี่ยงสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม จึงเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญที่จะช่วยป้องกันภาวะนี้ได้ นอกจากนี้การตรวจตาเป็นประจำยังช่วยให้ตรวจพบเบาหวานขึ้นตา อาการตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และลดการสูญเสียการมองเห็นได้

โรงพยาบาลไทยจักษุ พระราม 3 (Thai Eye Hospital) มีบริการตรวจคัดกรองเบาหวานขึ้นตาโดยจักษุแพทย์ พร้อมการตรวจจอประสาทตาด้วยเทคโนโลยีวินิจฉัยที่ช่วยประเมินความผิดปกติของดวงตา เพื่อวางแผนการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม สอบถามรายละเอียดได้ที่

ช่องทางการติดต่อ

Facebook : Thai Eye Hospital
Line official : @thaieyecenter
Email : [email protected]
Tel : 02-689-8888

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

เบาหวานขึ้นตา อันตรายไหม

หากไม่ได้รับการตรวจและดูแลอย่างเหมาะสม ภาวะเบาหวานขึ้นตาอาจทำให้การมองเห็นลดลง และในระยะรุนแรงอาจเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็นได้

เบาหวานขึ้นตา รักษาหายไหม

การรักษาเบาหวานขึ้นตา มีเป้าหมายเพื่อชะลอการความรุนแรงของโรคและป้องกันการมองเห็นแย่ลง โดยแพทย์เฉพาะทางจะมีวิธีรักษาที่เหมาะสมกับระยะของโรค

References

Cheung, N., Mitchell, P., & Wong, T. Y. (2010). Diabetic retinopathy. The Lancet, 376(9735), 124–136. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(09)62124-3
Sabanayagam, C., Banu, R., Chee, M. L., Lee, R., Wang, Y. X., Tan, G., Jonas, J. B., Lamoureux, E. L., Cheng, C.-Y., Klein, B. E. K., Mitchell, P., Klein, R., Cheung, C. M. G., & Wong, T. Y. (2019). Incidence and progression of diabetic retinopathy: A systematic review. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 7(2), 140–149. https://doi.org/10.1016/S2213-8587(18)30128-1
American Diabetes Association Professional Practice Committee. (2024). 12. Retinopathy, neuropathy, and foot care: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care, 47(Supplement_1), S231–S243. https://doi.org/10.2337/dc24-S012