การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา หนึ่งในเทคโนโลยีรักษาสายตาที่ได้รับความสนใจมากขึ้นในปัจจุบัน โดยเฉพาะในผู้ที่มีสายตายาวตามอายุ สายตาสั้นมาก หรือเริ่มมีความเสื่อมของเลนส์ตา การรักษานี้ช่วยปรับคุณภาพการมองเห็นให้ชัดขึ้น พร้อมลดการพึ่งพาแว่นตาในชีวิตประจำวันได้ในหลายกรณี สำหรับผู้ที่สนใจและอยากรู้ว่าผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา คืออะไร เหมาะกับใครบ้าง หาคำตอบได้ในบทความนี้
Key Takeaways
- ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา (RLE) คือการนำเลนส์ธรรมชาติออกและใส่เลนส์ตาเทียมแทน
- การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเหมาะกับผู้ที่มีสายตายาวมาก สายตาสั้นมาก หรือไม่เหมาะกับการทำเลสิก
- ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา ใช้เลนส์ตาเทียมหลายชนิดตามดุลยพินิจของจักษุแพทย์ เช่น Monofocal, Trifocal และ EDOF
- ระยะพักฟื้นหลังผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาค่อนข้างสั้น ผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ภายในไม่กี่วัน
ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา (RLE) คืออะไร?
การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา (Refractive Lens Exchange: RLE) คือหัตถการทางการแพทย์ที่ใช้หลักการเดียวกับการผ่าตัดต้อกระจก แต่จุดประสงค์ต่างกัน โดยการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเน้นแก้ปัญหาค่าสายตาและคุณภาพการมองเห็นในผู้ที่ยังไม่มีภาวะเลนส์ตาขุ่นมาก ไม่ใช่เพื่อรักษาอาการต้อกระจก
โดยจักษุแพทย์จะทำการสลายเลนส์แก้วตาธรรมชาติที่อาจเริ่มเสื่อมหรือส่งผลให้เกิดสายตาผิดปกติ แล้วใส่เลนส์ตาเทียม (Intraocular Lens: IOL) เข้าไปแทนที่ วิธีนี้ช่วยให้แสงสามารถตกกระทบลงบนจอประสาทตาได้อย่างแม่นยำ ทำให้ผู้รับบริการกลับมามองเห็นได้ชัดเจนอีกครั้ง
ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา เหมาะกับใครบ้าง
การพิจารณาเลือกวิธีผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของจักษุแพทย์และการตรวจประเมินสภาพตาอย่างละเอียด ทั้งค่าสายตา ความหนากระจกตา รวมถึงโรคตาที่เกี่ยวข้อง เช่น ต้อหิน รวมถึงโรคจอประสาทตาอื่น ๆ โดยกลุ่มผู้รับบริการที่เหมาะสมมีดังนี้
- ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป ที่มีภาวะสายตายาวตามอายุ (Presbyopia) และไม่ต้องการสวมแว่นสายตา
- ผู้รับบริการที่มีสายตาสั้นหรือยาวมากเกินกว่าที่จะรักษาด้วยวิธี LASIK หรือเลนส์เสริม ICL ได้
- ผู้ที่เริ่มมีความเสื่อมของเลนส์ตาหรือมีภาวะต้อกระจกระยะแรกเริ่ม ทำให้ตาพร่ามัว มองไม่ชัด
- ผู้ที่มีปัญหากระจกตาบางเกินที่จะทำเลสิก การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาช่วยแก้ไขค่าสายตาโดยไม่ต้องยุ่งเกี่ยวกับความหนาของกระจกตา
- ผู้ป่วยเบาหวานขึ้นตา จำเป็นต้องได้รับการประเมินจากแพทย์อย่างละเอียด มีการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีและมีจอประสาทตาแข็งแรง จึงจะสามารถทำ RLE ได้
วิธีแก้ไขสายตาด้วยเลนส์ภายในตามีอะไรบ้าง?
ปัจจุบันมีหลายเทคนิคที่ช่วยแก้ปัญหาสายตา โดยจักษุแพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมตามค่าสายตาและสุขภาพตาของผู้ป่วย ซึ่งการผ่าตัดเลนส์ตามี 2 รูปแบบ ได้แก่
- การผ่าตัดใส่เลนส์เสริมเข้าไปในตา (Intraocular Contact Lens) : เป็นการใส่เลนส์เสริมเข้าไปวางไว้ด้านหน้าเลนส์ธรรมชาติ เหมาะสำหรับผู้ที่อายุยังน้อยและกระจกตาบาง
- การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเพื่อรักษาสายตา (Refractive Lens Surgery: RLS) : คือการนำเลนส์เดิมออกและแทนที่ด้วยเลนส์เทียม ช่วยให้การมองเห็นชัดเจนขึ้นและค่าสายตาคงที่ มักนิยมทำในผู้ที่ต้องการรักษาทั้งสายตาและป้องกันต้อกระจกในผู้สูงอายุไปพร้อมกัน
ชนิดของเลนส์ตาเทียม
การเปลี่ยนเลนส์ตา ราคาจะแตกต่างกันไปตามชนิดของเลนส์ตาเทียมที่เลือกใช้ ซึ่งควรเลือกให้เหมาะกับการใช้งานและความต้องการของแต่ละบุคคล โดยหลัก ๆ มีดังนี้
- Monofocal IOLs: เลนส์ตาเทียมที่ช่วยให้มองเห็นชัดในระยะเดียว เช่น มองไกลชัด แต่อาจยังต้องใช้แว่นอ่านหนังสือในบางกรณี
- Trifocal IOLs : เลนส์หลายระยะที่ออกแบบมาเพื่อให้มองชัดทั้งระยะใกล้ กลาง และไกล ช่วยให้ใช้ชีวิตได้โดยแทบไม่ต้องพึ่งพาแว่นตา
- EDOF IOL (Extended Depth of Focus) : เลนส์ชัดลึกต่อเนื่องที่ช่วยลดปัญหารัศมีรอบดวงไฟ (Halo) และให้ช่วงการมองเห็นที่นุ่มนวลเป็นธรรมชาติมากขึ้น โฟกัสได้จากระยะไกลถึงกลาง และช่วยการมองใกล้ได้บางส่วน
ข้อดีและข้อควรระวังของการเปลี่ยนเลนส์ตา
แม้การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาจะช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตได้มาก แต่ผู้ป่วยควรเข้าใจทั้งข้อดีและข้อจำกัดก่อนตัดสินใจรักษา
ข้อดี
- แก้ปัญหาสายตาหลายระยะได้พร้อมกัน
- ลดการพึ่งพาแว่นตาหรือคอนแทคเลนส์
- ลดโอกาสเกิดต้อกระจกในอนาคต เพราะมีการเปลี่ยนเลนส์ธรรมชาติออกแล้ว
- แผลผ่าตัดขนาดเล็ก ฟื้นตัวค่อนข้างเร็ว
- คุณภาพการมองเห็นมีความคมชัดมากขึ้นในหลายกรณี
ข้อควรระวัง
- หลังเปลี่ยนเลนส์ตา ความสามารถในการเพ่งของเลนส์ธรรมชาติจะหายไป เนื่องจากเลนส์ตาเทียมไม่สามารถปรับโฟกัสได้เหมือนเลนส์เดิม ทำให้ผู้ป่วยบางรายอาจยังต้องใช้แว่นในบางระยะ โดยเฉพาะการมองในระยะใกล้
- ต้องใช้เวลาในการปรับตัวให้คุ้นชินนาน หากมีการผ่าตัดเพียงข้างเดียวหรือตาสองข้างใส่เลนส์คนละชนิด
- ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา ราคาค่อนข้างสูง โดยเฉพาะเลนส์ประเภท EDOF ที่ให้ช่วงการมองเห็นต่อเนื่อง หลายระยะ
ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตา คืนคุณภาพการมองเห็น ประเมินและรักษาได้ที่โรงพยาบาลไทยจักษุ พระราม 3
การผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาเป็นทางเลือกที่ช่วยแก้ปัญหาสายตาได้หลายรูปแบบ ทั้งสายตาเอียง สายตาสั้นมาก และสายตายาวตามอายุ ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้สะดวกขึ้นหลังรักษา ทั้งการอ่านหนังสือ ขับรถ หรือทำงานหน้าจอ โดยไม่ต้องพึ่งแว่นตาตลอดเวลา
โรงพยาบาลไทยจักษุ พระราม 3 (Thai Eye Hospital) ให้บริการตรวจประเมินและผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาโดยจักษุแพทย์เฉพาะทาง พร้อมเทคโนโลยีวิเคราะห์ค่าสายตาและเลือกเลนส์ตาเทียมให้เหมาะกับการใช้งานของผู้ป่วยแต่ละราย รวมถึงการดูแลต่อเนื่องหลังรักษา เพื่อฟื้นฟูคุณภาพการมองเห็นอย่างมีประสิทธิภาพ
ช่องทางการติดต่อ
- Facebook : Thai Eye Hospital
- Line official : @thaieyecenter
- Email : [email protected]
- Tel : 02-689-8888
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาพักฟื้นกี่วัน?
ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ภายใน 1 วัน แต่การฟื้นตัวสมบูรณ์อาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ ขึ้นอยู่กับสภาพดวงตาและการดูแลหลังผ่าตัด
ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาอยู่ได้ถาวรไหม?
เลนส์ตาเทียมที่ใส่เข้าไปผลิตจากวัสดุที่มีความคงทนสูง เลนส์จะไม่ขุ่นมัวเหมือนเลนส์ธรรมชาติ แต่อาจเกิดภาวะถุงหุ้มเลนส์ขุ่นในบางราย ซึ่งสามารถรักษาเพิ่มเติมได้
หลังผ่าตัดต้องใส่แว่นอีกหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับชนิดของเลนส์ตาเทียมที่เลือก หากใช้เลนส์หลายระยะ อาจช่วยลดการใช้แว่นได้มาก แต่บางรายอาจยังต้องใช้แว่นในบางกิจกรรม
ผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาใช้เวลานานไหม
การผ่าตัดใช้เวลาประมาณ 10-20 นาทีต่อข้าง และสามารถกลับบ้านได้ภายในวันเดียว
References
- Can You Have RLE Surgery If You Have Diabetes?. (2026, March 30). London Cataract Centre. https://www.londoncataractcentre.co.uk/blog/rle-surgery-diabetes/
- Eye Lens Replacement. (2023, June 28). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/25110-eye-lens-replacement
- How Long Does Lens Replacement Last? The Truth About Lifelong Results. (2025, July 9). Precision Vision London. https://precisionvisionlondon.com/how-long-does-lens-replacement-last-the-truth-about-lifelong-results/
08:00 – 18:00
แชท LINE