แม้ว่าการลอกต้อเนื้อจะเป็นหัตถการทางจักษุที่พบได้บ่อย ไม่ใช่เคสหายากแต่อย่างใด แต่ผู้ป่วยหลายรายกลับมีข้อกังวลว่าลอกต้อเนื้อพักฟื้นกี่วัน เจ็บมากไหม หลังลอกต้อเนื้อต้องดูแลตนเองอย่างไร เพื่อลดผลข้างเคียงและกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติเร็วขึ้น บทความนี้จะมาตอบคำถามที่หลายคนสงสัย เพื่อช่วยให้คุณเตรียมตัวก่อนลอกต้อเนื้อได้อย่างมั่นใจมากขึ้น
Key Takeaways
- หลังลอกต้อเนื้อ ผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้โดยไม่ต้องพักฟื้นที่โรงพยาบาล และทำกิจวัตรเบา ๆ ได้ภายใน 1-3 วันหลังผ่าตัด
- ระยะเวลาฟื้นตัวขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ขนาดของต้อเนื้อ เทคนิคการผ่าตัด สุขภาพของผู้ป่วย และการดูแลตัวเองหลังผ่าตัด
- หลังผ่าตัดควรดูแลดวงตาอย่างเคร่งครัด เช่น หยอดยาตามแพทย์สั่ง หลีกเลี่ยงการขยี้ตา งดน้ำเข้าตา และสวมแว่นกันแดดเมื่อออกกลางแจ้ง
โรคต้อเนื้อ รักษาได้ด้วยการผ่าตัด
ต้อเนื้อ (Pterygium) คือ ภาวะที่เยื่อบุตาขาวเกิดการเสื่อมสภาพและมีเนื้อเยื่อเจริญเติบโตผิดปกติลุกลามเข้าตาดำ มักมีลักษณะเป็นแผ่นเนื้อสีขาวหรือสีชมพูรูปสามเหลี่ยมบริเวณหัวตา แม้ในระยะแรกอาจไม่ส่งผลต่อการมองเห็น แต่เมื่อปล่อยให้ต้อเนื้อขยายตัวมากขึ้น อาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองตา แสบตา ตาแดง น้ำตาไหล หรือในบางรายที่ต้อเนื้อเข้าใกล้ตาดำมากอาจบดบังแนวการมองเห็นจนส่งผลต่อคุณภาพการมองเห็นได้
แนวทางการรักษาต้อเนื้อจะขึ้นอยู่กับขนาดของต้อเนื้อ หากต้อเนื้อมีขนาดเล็กและยังไม่ลุกลามเข้าตาดำจนรบกวนการมองเห็น อาจเริ่มจากการใช้น้ำตาเทียมลดอาการระคายเคือง ใช้ยาหยอดตาลดการอักเสบ และรักษาเชิงป้องกันปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดต้อเนื้อ ทั้งนี้ การรักษาต้อเนื้อเบื้องต้นไม่สามารถช่วยให้ต้อเนื้อยุบลงหรือหายไปได้
กรณีที่ต้อเนื้อมีขนาดใหญ่ หรือมีอาการที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย อาจเหมาะกับการผ่าตัดต้อเนื้อ หรือที่เรียกกันว่าลอกต้อเนื้อ ซึ่งเป็นการรักษาที่สามารถแก้ไขผลกระทบจากต้อเนื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้แม้ว่าจะผ่าต้อเนื้อแล้วก็มีโอกาสที่จะกลับมาเป็นต้อเนื้อได้เช่นกัน
การผ่าตัดต้อเนื้อ ทำได้กี่วิธี มีขั้นตอนอย่างไรบ้าง
การผ่าตัดต้อเนื้อมีหลายเทคนิค โดยจักษุแพทย์จะพิจารณาเลือกวิธีที่เหมาะสมตามขนาดของต้อเนื้อ ความรุนแรงของโรค รวมถึงโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ เพื่อให้ได้ผลการรักษาที่ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย
- รู้จักโรคต้อหิน อันตรายจากขั้วประสาทตาเสื่อม ที่อาจทำให้ผู้ป่วยสูญเสียการมองเห็นไปได้โดยไม่รู้ตัว อ่านต่อได้ที่ : ต้อหิน
การผ่าตัดลอกต้อเนื้อแบบปกติ
การผ่าตัดลอกต้อเนื้อแบบปกติ (Bare Sclera Technique) เป็นวิธีรักษาที่จักษุแพทย์ทำการลอกและตัดเนื้อเยื่อต้อเนื้อที่ลุกลามเข้ามาบนกระจกตาออก จากนั้นปล่อยให้บริเวณตาขาวที่ถูกลอกไว้สมานตัวเองตามธรรมชาติ วิธีนี้ใช้เวลาลอกต้อเนื้อเพียง 10-15 นาทีเท่านั้น แต่ก็เป็นวิธีที่มีโอกาสเกิดต้อเนื้อซ้ำได้มากกว่าวิธีอื่น ๆ การผ่าตัดต้อเนื้อแบบปกติจึงเหมาะกับผู้ที่ต้อเนื้อขนาดเล็ก และไม่มีประวัติเป็นต้อเนื้อซ้ำ
การผ่าตัดลอกต้อเนื้อพร้อมปลูกเนื้อเยื่อ
การผ่าตัดลอกต้อเนื้อพร้อมปลูกเนื้อเยื่อ เป็นเทคนิคที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน โดยหลังจากลอกต้อเนื้อออกแล้ว จักษุแพทย์จะนำเยื่อบุตาจากส่วนอื่นของดวงตาผู้ป่วย หรือในบางกรณีอาจใช้เยื่อหุ้มรก (Amniotic Membrane) มาปิดบริเวณแผลผ่าตัด เพื่อลดการอักเสบและลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำ ลอกต้อเนื้อวิธีนี้ใช้เวลาในการรักษาประมาณ 30-45 นาที และส่วนมากแพทย์มักให้รักษาด้วยวิธีนี้ก็ต่อเมื่อมีพื้นที่รักษาที่เหมาะสม รวมถึงผู้ที่มีประวัติลอกต้อเนื้อมาก่อนแล้วแต่กลับมาเป็นซ้ำ
หลังผ่าตัดลอกต้อเนื้อ พักฟื้นกี่วัน
หลังผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เลยไม่ต้องพักฟื้นที่โรงพยาบาล เพียงแต่อาจมีข้อควรระวังในการดูแลดวงตาหลังลอกต้อเนื้อ ซึ่งจะใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ในการฟื้นตัว ทั้งนี้ ผ่าตัดต้อเนื้อ พักฟื้นกี่วันอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับขนาดของต้อเนื้อ การดูแลตนเองหลังลอกต้อเนื้อ ไปจนถึงปัญหาทางสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย
การเตรียมตัวก่อนการผ่าตัดลอกต้อเนื้อ
ก่อนลอกต้อเนื้อ ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของจักษุแพทย์ เพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างราบรื่น ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และช่วยให้ดวงตาฟื้นตัวได้ดีหลังการผ่าตัด
- ตรวจตาอย่างละเอียดโดยจักษุแพทย์
- แจ้งประวัติสุขภาพ โรคประจำตัว และยาที่ใช้ประจำ หากมียาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด อาจต้องพิจารณางดยาก่อนผ่าตัดไปก่อนประมาณ 1 สัปดาห์
- หยดน้ำตาเทียมอยู่เสมอเพื่อลดการระคายเคืองดวงตา
- งดใส่คอนแทคเลนส์ และหลีกเลี่ยงการแต่งหน้าบริเวณรอบดวงตาก่อนวันผ่าตัด
- ไม่ต้องงดอาหาร ยกเว้นผู้ที่ต้องใช้ยาสลบในการทำหัตถการลอดต้อเนื้อ จะต้องงดน้ำอาหาร 6 ชั่วโมงก่อนผ่าตัด
- ทำความสะอาดร่างกายให้สะอาดก่อนเข้ารับการลอกต้อเนื้อ
- พาเพื่อนหรือญาติมาในวันที่เข้ารับการรักษาด้วย เนื่องจากหลังลอกต้อเนื้อจะต้องปิดตาชั่วคราว
การดูแลตัวเองหลังการผ่าตัดลอกต้อเนื้อ
การดูแลดวงตาอย่างถูกวิธีหลังผ่าตัดลอกต้อเนื้อ จะช่วยให้แผลหายเร็ว ลดความเสี่ยงการติดเชื้อ และลดโอกาสเกิดต้อเนื้อซ้ำ ซึ่งผู้ป่วยสามารถทำตามข้อปฏิบัติหลังลอกตาต้อเนื้อดังนี้
- หยอดยาตามที่จักษุแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันการอักเสบและการติดเชื้อ
- หลีกเลี่ยงการขยี้ตาหรือสัมผัสดวงตาโดยไม่จำเป็น เพื่อลดการระคายเคืองและป้องกันแผลเปิด
- สวมที่ครอบตาหรือแว่นป้องกันดวงตาตามคำแนะนำแพทย์ โดยเฉพาะในช่วงแรกหลังผ่าตัด
- สวมแว่นกันแดดเมื่อออกกลางแจ้ง เพื่อป้องกันแสง UV ฝุ่น และลมที่อาจกระตุ้นการอักเสบ
- หลีกเลี่ยงน้ำเข้าตาในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก รวมถึงงดว่ายน้ำและกิจกรรมทางน้ำ
- งดแต่งตาและงดใส่คอนแทคเลนส์ จนกว่าจะได้รับอนุญาตจากจักษุแพทย์
- หลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีฝุ่น ควัน หรือสารระคายเคือง ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการเคืองตาและแผลหายช้า
- งดกิจกรรมที่ใช้แรงมากหรือเสี่ยงต่อการกระแทกดวงตา เช่น ยกของหนัก ออกกำลังกายหนัก หรือกีฬาปะทะ
- พักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อส่งเสริมการฟื้นตัวของร่างกายและดวงตา
- มาตรวจติดตามอาการตามนัดทุกครั้ง เพื่อให้จักษุแพทย์ประเมินการหายของแผลและเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้หลังผ่าตัดลอกต้อเนื้อ
ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักฟื้นตัวได้ดีและสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ อย่างไรก็ตาม ในช่วงพักฟื้นอาจพบอาการหลังลอกต้อเนื้อหรือผลข้างเคียงบางประการได้ เช่น
- ตาแดง
- ระคายเคืองตา น้ำตาไหล
- ปวดตา ตาพร่ามัว
ซึ่งอาการผลข้างเคียงเหล่านี้มักเป็นอาการชั่วคราวและค่อย ๆ ดีขึ้นตามลำดับ อย่างไรก็ตาม หลังผ่าตัดลอกต้อเนื้อก็มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้นได้ เช่น
- แผลผ่าตัดอักเสบหรือติดเชื้อ
- เกิดแผลเป็นบริเวณเยื่อบุตา
- ต้อเนื้อกลับมาเป็นซ้ำ
ลอกต้อเนื้อ พักฟื้นกี่วัน? รู้ครบทุกขั้นตอนก่อนตัดสินใจรักษา
หลังลอกต้อเนื้อ ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ภายใน 1-3 วันหลังผ่าตัด ทั้งนี้ ระยะเวลาฟื้นตัวอาจแตกต่างกันไปตามขนาดของต้อเนื้อ เทคนิคการผ่าตัด และการดูแลตัวเองหลังการรักษา การทำความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีรักษา การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด และการปฏิบัติตัวหลังผ่าตัดอย่างถูกต้อง จะช่วยให้แผลหายเร็ว ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และลดโอกาสการกลับมาเป็นต้อเนื้อซ้ำในอนาคต
หากกำลังมองหาสถานพยาบาลเฉพาะทางด้านจักษุกรรมสำหรับรักษาต้อเนื้อ ต้อกระจก โรงพยาบาลไทยจักษุ พระราม 3 พร้อมให้บริการตรวจวินิจฉัยและผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ผ่าตัดต้อกระจก โดยจักษุแพทย์ ด้วยเทคโนโลยีและเทคนิคการรักษาที่ทันสมัย รวมถึงการผ่าตัดลอกต้อเนื้อพร้อมปลูกถ่ายเยื่อบุตาเพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ พร้อมดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดตั้งแต่ก่อนผ่าตัด ระหว่างการรักษา ไปจนถึงการติดตามผลหลังผ่าตัด เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมามีสุขภาพดวงตาที่ดีและคุณภาพการมองเห็นที่ชัดเจนอีกครั้ง
ช่องทางการติดต่อ
- Facebook : Thai Eye Hospital
- Line official : @thaieyecenter
- Email : [email protected]
- Tel : 02-689-8888
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
ผ่าตัดลอกต้อเนื้อเจ็บไหม ใช้เวลาผ่าตัดนานเท่าไหร่?
โดยทั่วไปผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บระหว่างผ่าตัด เนื่องจากมีการใช้ยาชาเฉพาะที่ อาจรู้สึกเพียงแรงกดหรือความไม่สบายตาเล็กน้อย ส่วนระยะเวลาผ่าตัดมักอยู่ที่ประมาณ 30-60 นาที ขึ้นอยู่กับเทคนิคการรักษาและความซับซ้อนของต้อเนื้อ
หลังผ่าตัดลอกต้อเนื้อ นานแค่ไหนดวงตาถึงจะหายแดงและกลับมาดูปกติ?
อาการตาแดงมักค่อย ๆ ดีขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์หลังผ่าตัด แต่ในบางรายอาจใช้เวลานาน 1-3 เดือนกว่าดวงตาจะกลับมาดูเป็นปกติ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดแผลผ่าตัดและการฟื้นตัวของแต่ละบุคคล
หลังผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ใส่คอนแทคเลนส์ แต่งหน้าได้เมื่อไหร่?
ควรงดใส่คอนแทคเลนส์และงดแต่งหน้าบริเวณรอบดวงตาอย่างน้อย 2-4 สัปดาห์ หรือจนกว่าจักษุแพทย์จะประเมินว่าแผลหายดีแล้ว เพื่อป้องกันการระคายเคืองและลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
References
- Pterygium surgery. (n.d.). mater health. https://www.mater.org.au/health-services/our-services/pterygium-surgery
- Pterygium (Surfer’s Eye). (2024, May 28). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22497-pterygium-surfers-eye
- Parker, J. (2021, January 15). Surgical Approaches to Pterygium. Review of Ophthalmology. https://www.reviewofophthalmology.com/article/surgical-approaches-to-pterygium
08:00 – 18:00
แชท LINE