ภาวะต้อหินเฉียบพลัน ถือเป็นภัยเงียบทางตาที่เป็นเคสฉุกเฉินซึ่งต้องได้รับการรักษาโดยทันที เนื่องจากความดันในลูกตาสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจากการอุดกั้นของมุมระบายน้ำเลี้ยงในตา ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการปวดตาอย่างรุนแรง ตาแดง ตามัว และปวดศีรษะฉับพลัน หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกวิธี ประสาทตาอาจถูกทำลายอย่างรวดเร็วจนนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นหรือตาบอดถาวรได้ การเข้าใจสาเหตุ กลุ่มเสี่ยง อาการเตือน ตลอดจนแนวทางการรักษาด้วยยา เลเซอร์ หรือการผ่าตัด จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยปกป้องดวงตาคู่สำคัญของคุณได้อย่างปลอดภัย
Key Takeaways
- ต้อหินเฉียบพลันเป็นภาวะฉุกเฉินทางตา เกิดจากความดันลูกตาสูงขึ้นฉับพลันเนื่องจากมุมระบายน้ำในตาอุดกั้น
- อาการต้อหินเฉียบพลัน คือปวดตาอย่างรุนแรง ตาแดง สายตาพร่ามัว เห็นวงรุ้งรอบดวงไฟ ปวดศีรษะ และคลื่นไส้อาเจียน
- กลุ่มเสี่ยงต้อหินเฉียบพลัน คือผู้สูงอายุ ผู้มีภาวะสายตายาว เลนส์ตาหนา ผู้ป่วยต้อกระจกสุก และผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นต้อหิน
- การรักษาต้อหินเฉียบพลัน เน้นการลดความดันลูกตาอย่างเร่งด่วนด้วยยา ยิงเลเซอร์ขอบม่านตา หรือการผ่าตัดทำทางระบายน้ำตาใหม่
- หากมีอาการเตือนต้อหินเฉียบพลัน ควรรีบพบจักษุแพทย์ทันที เพราะการรักษาที่ล่าช้าอาจส่งผลให้ประสาทตาถูกทำลายจนตาบอดถาวร
ต้อหินเฉียบพลันคืออะไร
ภาวะต้อหินเฉียบพลัน (Acute Glaucoma) คือภาวะฉุกเฉินทางตาที่เกิดจากความดันในลูกตาสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและฉับพลัน เนื่องจากมุมระบายน้ำในลูกตาเกิดการอุดกั้นหรือปิดลงอย่างกะทันหัน ต่างจากต้อหินเรื้อรังที่ความดันตาจะค่อย ๆ เพิ่มขึ้นโดยไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่ต้อหินเฉียบพลันจะแสดงอาการปวดตาอย่างรุนแรง ตาแดง ตามัว มองเห็นรุ้งรอบดวงไฟ คลื่นไส้อาเจียน และปวดศีรษะอย่างหนักทันที หากไม่ได้รับการรักษาทันท่วงทีอาจส่งผลให้ประสาทตาถูกทำลายและสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร
- ต้อหิน รักษาให้หายขาดได้ไหม หาคำตอบ พร้อมแนวทางรักษาได้ที่นี่ : ต้อหิน รักษาหายไหม
อาการของต้อหินเฉียบพลันเป็นอย่างไร
ภาวะต้อหินเฉียบพลัน อาการมักแสดงอย่างรวดเร็วและรุนแรงเนื่องจากความดันในลูกตาสูงขึ้นฉับพลัน ผู้ป่วยควรรีบสังเกตสัญญาณเตือนดังต่อไปนี้เพื่อรับการตรวจตา รักษาอย่างทันท่วงที โดยอาการต้อหินเฉียบพลัน มีดังนี้
- ปวดรอบดวงตาอย่างรุนแรง ลามไปถึงศีรษะซีกเดียวกัน
- มีอาการตาแดงโดยเฉพาะบริเวณรอบกระจกตา
- สายตาพร่ามัวลงอย่างรวดเร็ว หรือมองเห็นแสงวงรุ้งล้อมรอบดวงไฟ
- คลื่นไส้ อาเจียน ร่วมกับปวดศีรษะอย่างหนักจากความดันตาที่สูงผิดปกติ
สาเหตุของต้อหินเฉียบพลันเกิดจากอะไร
ต้อหินเฉียบพลันเกิดจากการอุดกั้นของมุมระบายน้ำเลี้ยงภายในลูกตา ส่งผลให้น้ำในตาสะสมจนความดันสูงขึ้นฉับพลัน โดยมีปัจจัยและสาเหตุสำคัญดังนี้
- โครงสร้างช่องด้านหน้าลูกตาแคบ ซึ่งมักพบในผู้ที่มีสายตายาว หรือมีภาวะม่านตาปิดกั้นทางระบายน้ำ
- ภาวะต้อกระจกสุก หรือเลนส์แก้วตาเคลื่อนตำแหน่งจากอุบัติเหตุ
- การเกิดภาวะอักเสบภายในลูกตา เช่น โรคม่านตาอักเสบ
- ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด เช่น ยาลดน้ำมูก ยากันชัก ยารักษาอาการซึมเศร้า หรือยาหยอดตาขยายรูม่านตา
ทำความรู้จัก POAG คือโรคอะไร อาการเป็นอย่างไร รักษาได้ไหม หาคำตอบที่นี่ : poag คือโรค
ใครมีความเสี่ยงเป็นต้อหินเฉียบพลันบ้าง
ต้อหินเฉียบพลันเกิดได้กับบุคคลทุกวัย แต่มักพบบ่อยในผู้ที่มีโครงสร้างทางกายภาพดวงตาเอื้อต่อการอุดกั้นของมุมระบายน้ำตา โดยกลุ่มเสี่ยงสำคัญ ได้แก่
- ผู้สูงอายุ โดยเฉพาะเพศหญิง ซึ่งเลนส์ตาจะหนาขึ้นตามวัย
- ผู้มีประวัติคนในครอบครัวเป็นต้อหินเฉียบพลัน
- ผู้มีภาวะสายตายาว หรือมีโครงสร้างกระบอกตาสั้นและช่องลูกตาแคบ
- ผู้ป่วยโรคต้อกระจกสุก ม่านตาอักเสบเรื้อรัง หรือมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง
- ผู้ที่ใช้ยาสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นเวลานาน
วินิจฉัยต้อหินเฉียบพลัน ทำได้อย่างไร
การวินิจฉัยภาวะต้อหินเฉียบพลันอาศัยการตรวจดวงตาอย่างละเอียดโดยจักษุแพทย์ โดยประเมินจากการวัดความดันลูกตาที่สูงผิดปกติ การตรวจมุมระบายน้ำในลูกตาเพื่อดูการอุดกั้น ร่วมกับการตรวจขั้วประสาทตาและประเมินลานสายตา เพื่อยืนยันภาวะต้อหินมุมปิดเฉียบพลัน และวางแผนการรักษาอย่างเร่งด่วนเพื่อป้องกันการสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร
แนวทางการรักษาต้อหินเฉียบพลันโดยจุกษุแพทย์
ต้อหินเฉียบพลันเป็นภาวะฉุกเฉินทางตาที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วนโดยจักษุแพทย์ เพื่อลดความดันลูกตา ป้องกันประสาทตาถูกทำลาย และลดความเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร
รักษาต้อหินเฉียบพลันด้วยยา
ต้อหิน วิธีรักษาด้วยยาเป็นขั้นตอนแรกในการลดความดันลูกตาให้อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยอย่างรวดเร็ว โดยจักษุแพทย์จะใช้ยาหยอดตาต้อหิน ยารับประทาน หรือยารักษาทางหลอดเลือดดำร่วมกัน เพื่อยับยั้งการสร้างน้ำเลี้ยงลูกตาและช่วยเพิ่มการระบายน้ำออกจากตา วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้ป่วยทุกรายในระยะเริ่มต้นเพื่อควบคุมความดันตาให้คงที่ ก่อนพิจารณารักษาด้วยเลเซอร์หรือการผ่าตัดต่อไป
รักษาต้อหินเฉียบพลันด้วยการผ่าตัด
การผ่าตัดต้อหินทำทางระบายน้ำเลี้ยงลูกตาใหม่ (Trabeculectomy) หรือการผ่าตัดต้อกระจกเพื่อเพิ่มพื้นที่ในตา ช่วยลดความดันลูกตาได้อย่างยั่งยืน เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาหรือเลเซอร์ ผู้ที่มีพังผืดปิดกั้นมุมระบายน้ำตาอย่างสมบูรณ์ หรือผู้ที่มีภาวะต้อกระจกสุกร่วมด้วย เพื่อป้องกันการสูญเสียการมองเห็นถาวร
รักษาต้อหินเฉียบพลันด้วยการเลเซอร์
การยิงเลเซอร์ขอบม่านตา (Laser Peripheral Iridotomy) เป็นการเจาะรูขนาดเล็กบริเวณม่านตาเพื่อเปิดทางระบายน้ำเลี้ยงลูกตาและลดความดันตาอย่างมีประสิทธิภาพ ใช้เวลาทำเพียงไม่นานหลังหยอดยาชา วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ควบคุมความดันตาด้วยยาได้แล้ว ผู้ป่วยที่มีมุมตาแคบแต่ยังไม่มีพังผืดผูกติดแน่น รวมถึงใช้ป้องกันการเกิดต้อหินเฉียบพลันในตาอีกข้าง
แนวทางการดูแลตัวเองเพื่อป้องกันต้อหินเฉียบพลัน
เนื่องจากต้อหินเฉียบพลันเกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างดวงตาและการอุดกั้นทางระบายน้ำเลี้ยงลูกตาอย่างฉับพลัน การดูแลตนเองอย่างถูกวิธีจึงช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันการสูญเสียสายตาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้
- ตรวจสุขภาพตาเป็นประจำทุกปี: โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป หรือผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นต้อหิน เพื่อประเมินความเสี่ยงและโครงสร้างมุมตา
- หมั่นสังเกตอาการผิดปกติ: หากมีอาการปวดตา ตาแดง ตามัว มองเห็นวงรุ้งรอบดวงไฟ หรือปวดศีรษะร่วมกับคลื่นไส้อาเจียน ควรรีบพบจักษุแพทย์ทันที
- ระมัดระวังการใช้ยา: หลีกเลี่ยงการใช้ยาหยอดตาหรือซื้อยารับประทานเอง โดยเฉพาะยาลดน้ำมูก หรือยาที่มีผลขยายรูม่านตา หากมีโครงสร้างตาเสี่ยงมุมแคบ
- หลีกเลี่ยงกิจกรรมในที่มืด: การอยู่ในที่มืดหรือแสงน้อยนาน ๆ อาจกระตุ้นให้รูม่านตาขยายตัวจนปิดกั้นทางระบายน้ำตาในผู้มีมุมตาแคบ
ต้อหินเฉียบพลัน วินิจฉัยและรับการรักษาได้ที่โรงพยาบาลไทยจักษุ พระราม 3
ต้อหินเฉียบพลันเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน หากพบอาการปวดตาอย่างรุนแรง ตาแดง ตามัว หรือปวดศีรษะ ควรรีบพบจักษุแพทย์เพื่อลดความดันลูกตาทันที การปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษาจะทำให้เส้นประสาทตาถูกทำลายอย่างถาวร นำไปสู่ภาวะตาบอดที่ไม่สามารถฟื้นฟูได้ การตรวจสุขภาพตาเป็นประจำจึงเป็นหัวใจสำคัญในการป้องกัน
โรงพยาบาลไทยจักษุ พระราม 3 พร้อมให้บริการตรวจวินิจฉัยและรักษาภาวะต้อหินเฉียบพลันอย่างครบวงจร ด้วยเครื่องมือวัดความดันตาและเครื่องตรวจขั้วประสาทตาที่ทันสมัย ดูแลโดยทีมจักษุแพทย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางต้อหิน พร้อมให้การรักษาอย่างเร่งด่วนทั้งการใช้ยา การรักษาด้วยเลเซอร์ขอบม่านตา (Laser Iridotomy) และการผ่าตัดต้อหิน ราคาสมเหตุสมผล เพื่อปกป้องการมองเห็นและป้องกันภาวะตาบอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ช่องทางการติดต่อ
- Facebook : Thai Eye Hospital
- Line official : @thaieyecenter
- Email : [email protected]
- Tel : 02-689-8888
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
อาการต้อหินเฉียบพลันมีอาการตาแดงหรือไม่?
มีอาการตาแดงอย่างชัดเจน ร่วมกับอาการปวดรอบดวงตาอย่างรุนแรง ตามัว และมองเห็นแสงรุ้งรอบดวงไฟ เนื่องจากความดันในลูกตาสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและฉับพลัน
ต้อหินเฉียบพลันและต้อหินเรื้อรังต่างกันอย่างไร?
ต่างกันที่ความเร็วในการเกิดอาการ ต้อหินเฉียบพลันเกิดจากมุมตาปิดทันที ทำให้ปวดตา ตาแดง และความดันตาสูงรวดเร็ว ส่วนต้อหินเรื้อรังค่อย ๆ เสื่อมโดยไม่มีอาการในระยะแรก
หลังผ่าตัดหรือเลเซอร์รักษาต้อหินเฉียบพลันแล้ว ต้องพักฟื้นนานแค่ไหน?
การทำเลเซอร์ใช้เวลาพักฟื้นประมาณ 1-3 วัน อาการตาพร่าจะค่อย ๆ ดีขึ้น ส่วนการผ่าตัดใช้เวลาพักฟื้นประมาณ 2-4 สัปดาห์ โดยควรงดขับรถและงดยกของหนักตามคำสั่งแพทย์
References
- Angle-closure glaucoma. (2026, August 17). BMJ Best Practice. https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/372
- What is acute angle-closure glaucoma ?. (n.d.). Belgian Glaucoma Society. https://www.glaucoma.be/en/patients/what-is-acute-angle-closure-glaucoma
- Acute glaucoma. (n.d.). NHS. https://www.gloshospitals.nhs.uk/your-visit/patient-information-leaflets/acute-glaucoma/
08:00 – 18:00
แชท LINE
